İçeriğe geç
Rehber

Takviyelerde hyaluronik asit nedir?

Hyaluronik asit (hiyalüronik asit veya hyaluronan olarak da yazılır), vücudun kendi ürettiği, bağ dokusunda, eklem sıvısında, göz içi sıvısında ve deride bulunan büyük moleküllü bir polisakkarittir.[1] Takviyelerde kullanılan hyaluronik asit horoz ibiğinden elde edilir veya mikroorganizmalarla üretilir. Ağızdan alındığında insanda ne kadarının bağırsaktan emildiği belirsizdir.[1]

Hazırlayan: Valeoya Health ekibi Yayın: Son güncelleme:

Vücutta hyaluronik asit

Norveç Gıda ve Çevre Bilimsel Komitesi’ne (VKM) göre vücut günde yaklaşık 5.000 mg hyaluronik asit üretir; 70 kg’lık bir yetişkinin vücudunda yaklaşık 15 g bulunur ve bunun yaklaşık yarısı deridedir.[1]

Kimyasal olarak hyaluronik asit, D-glukuronik asit ve N-asetil-D-glukozamin birimlerinden oluşan, sülfat içermeyen bir glikozaminoglikandır.[2]

Takviyelerdeki hyaluronik asit nasıl üretilir?

Takviye edici gıdalarda kullanılan hyaluronik asit ya horoz veya tavuk ibiğinden çıkarılır ya da mikroorganizmalar tarafından üretilir.[1] Danimarka’daki bir değerlendirmede incelenen hyaluronik asit, Streptococcus equi subsp. zooepidemicus bakterisiyle fermentasyon yoluyla üretilmiştir. Değerlendirmeyi yapan DTU Gıda Enstitüsü, fermentasyonla üretilen hyaluronik asidin zararlılık bakımından horoz ibiğinden elde edilenden farklı olduğunu gösteren bir bilgiye rastlamadığını belirtir.[2]

Etikette kaynağı yazmıyorsa, hyaluronik asidin hangi yöntemle üretildiğini üreticiye sorabilirsiniz.

Ağızdan alınan hyaluronik asit emilir mi?

VKM’ye göre takviye olarak ağızdan alınan hyaluronik asidin insanda ne kadarının bağırsaktan emildiği belirsizdir. Hayvan çalışmalarında, çalışmanın tasarımına ve molekül ağırlığına göre neredeyse hiç emilim olmamasından yaklaşık %90’a kadar değişen sonuçlar bildirilmiştir. Küçük parçaların değişmeden emilebildiği, büyük moleküllü hyaluronik asidin ise emilmeden önce bağırsak mikroorganizmalarınca parçalandığı düşünülmektedir.[1] DTU da hyaluronik asidin yapısı nedeniyle sindirim sisteminin üst bölümünde insan enzimleriyle büyük olasılıkla sınırlı ölçüde sindirildiğini belirtir.[2]

Araştırmalar ve kanıtın sınırları

Ağızdan alınan hyaluronik asitle ilgili klinik çalışmalar az sayıdadır ve çoğu küçüktür. 2024’te yayımlanan bir sistematik derleme, toplam 597 katılımcının yer aldığı 11 çalışmayı incelemiştir. Eklemlerle ilgili 10 çalışmanın 8’inde hyaluronik asit glukozamin, kondroitin, kolajen veya Boswellia ekstresi gibi başka içeriklerle birlikte verildiği için hyaluronik asidin tek başına etkisini ayırmak güçtür. Derleme, çalışmaların yanlılık riskini sistematik olarak değerlendirmemiştir ve yazarlar bulguların tartışmalı olduğunu belirtir.[3]

VKM de değerlendirdiği randomize kontrollü çalışmaların en fazla 12 ay sürdüğünü ve katılımcı sayısının görece az olduğunu belirtir.[1]

Güvenlik değerlendirmeleri

  • VKM 2023: 18 yaş ve üzeri yetişkinlerde günde 150 mg ve altındaki hyaluronik asit miktarları (vücut ağırlığının kilogramı başına 2,9 mg ve altı) bilinen sağlık riskleriyle ilişkili bulunmamıştır. VKM, 12 aydan uzun kullanımın etkileri ve nadir yan etkiler hakkında sonuç çıkaramadığını belirtir. Çocuk ve ergenler değerlendirmeye dahil edilmemiştir.[1]
  • DTU 2023: Takviyelerden günde 64 mg hyaluronik asit alımının yetişkinler için sağlık riski oluşturmadığı sonucuna varılmış, bu sonucun belirsizliği düşük ile orta arasında değerlendirilmiştir.[2]
  • 2024 derlemesinde yan etkiler 11 çalışmanın 2’sinde bildirilmiş; bunlar mide rahatsızlığı ve reflü gibi hafif yakınmalardır.[3]
  • Hamileyseniz, emziriyorsanız, hastalığınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır; tanı, tedavi veya doktor tavsiyesinin yerine geçmez. Bir içerik hakkındaki bilgiler, o içeriği barındıran bir ürünün hastalıkları önlediği, tedavi ettiği veya ağrıyı giderdiği anlamına gelmez. Hastalığınız varsa, ilaç kullanıyorsanız, hamileyseniz veya emziriyorsanız takviye edici gıda kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Kaynaklar

  1. Norveç Gıda ve Çevre Bilimsel Komitesi (VKM). Risk assessment of hyaluronic acid in food supplements. VKM Report 2023:13. 10 Mayıs 2023. vkm.no
  2. DTU Fødevareinstituttet. Risikovurdering af hyaluronsyre (produceret via fermentering) i kosttilskud. 28 Eylül 2023. backend.orbit.dtu.dk
  3. Carvalho JF, Davidson J. Oral Hyaluronic Acid in Osteoarthritis and Low Back Pain: A Systematic Review. Mediterranean Journal of Rheumatology. 2024;35(4):557–562. pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Bağlantıların erişim tarihi: 25 Ekim 2026. Bir hata fark ederseniz info@valeoyahealth.com adresinden bize bildirebilirsiniz.

İlgili rehberler