İçeriğe geç
Rehber

Bor nedir?

Bor, özellikle bitkisel gıdalarda doğal olarak bulunan bir elementtir. İnsanlar için gerekli (esansiyel) bir besin ögesi olarak sınıflandırılmaz ve günlük referans alım değeri yoktur.[2]

Hazırlayan: Valeoya Health ekibi Yayın: Son güncelleme:

Bor nedir, hangi kaynaklardan alınır?

Bor vücut dokularının çoğunda birikmez; kemik, tırnak ve saçta diğer dokulara göre daha yüksek düzeyde bulunur.[2] Meyveler, yumrular ve baklagiller gibi bitkisel gıdalar en çok boru içeren gıdalardır. Gıdalardaki bor miktarı, yetiştikleri toprağın ve suyun bor içeriğine göre değişir.[2] Yetişkinlerin gıdalarla aldığı bor miktarı günde ortalama yaklaşık 1 mg’dır.[2]

Takviye edici gıdalarda bor, Tebliğ’in Ek-2 listesinde yer alan iki formdan biriyle kullanılır: borik asit ve sodyum borat.[1]

Araştırmalar ne söylüyor?

Hayvan çalışmalarında bor eksikliği kemiklerin zayıflamasıyla ilişkilendirilmiş, bor takviyesi bazı kemik dayanıklılığı ölçümlerini iyileştirmiştir.[2] İnsanlarda ise kanıt sınırlıdır. Koreli kadınlarla yapılan gözlemsel bir çalışmada bor alımı ile kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Kadın sporcularla yapılan bir çalışmada da bor takviyesi kemik mineral yoğunluğunu doğrudan etkilememiştir.[2]

ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), bor takviyesinin insanlarda kemik sağlığını etkileyip etkilemediğini belirlemek için daha fazla araştırma gerektiğini belirtir.[2]

Türkiye’de bor nasıl düzenlenir?

Takviye Edici Gıdalar Tebliği, 11 yaş ve üzeri için takviyelerde kullanılabilecek günlük bor miktarına 8 mg üst sınır koyar; 4–10 yaş için bu sınır 4 mg’dır.[1]

Bor içeren her takviye edici gıda, piyasaya sunulmadan önce Bakanlık onayı almak zorundadır. Onay numarası ürünün etiketinde yer alır.[1]

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Etikette yazan günlük porsiyonu aşmayın.
  • Birden fazla takviye kullanıyorsanız borun toplam günlük miktarına bakın.
  • Kaza sonucu yüksek miktarda borik asit veya boraks yutulması zehirlenmeye yol açabilir.[2] Bor içeren ürünleri çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
  • Hamilelik ve emzirme döneminde, bir hastalığınız varsa ya da ilaç kullanıyorsanız kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Kaynaklar

  1. Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49) ve değişiklikleri, Ek-2 ve Ek-3.
  2. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Boron: Fact Sheet for Health Professionals. Güncelleme: 9 Haziran 2022. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Boron-HealthProfessional/

İlgili rehberler