İçeriğe geç
Rehber

Boswellia serrata nedir?

Boswellia serrata, Hindistan’da yetişen akgünlük ağacıdır. Takviye edici gıdalarda bu ağacın reçinesinden elde edilen ekstre kullanılır. Ekstrenin içerdiği bosvellik asitleri, araştırmalarda en çok incelenen bileşenlerdir. Türkiye’de günlük bosvellik asit miktarı mevzuatla sınırlandırılmıştır.

Hazırlayan: Valeoya Health ekibi Yayın: Son güncelleme:

Boswellia serrata nedir, nereden elde edilir?

Boswellia serrata ağacının gövdesinden çıkan reçine (gummirezin), yüzyıllardır geleneksel olarak kullanılır. Takviyelerde ise bu reçineden elde edilen ve bosvellik asit içeriği belirli bir düzeye getirilmiş, yani standardize edilmiş ekstreler kullanılır. Bosvellik asitleri arasında en çok çalışılanı AKBA (3-O-asetil-11-keto-β-bosvellik asit) adlı bileşendir.

Türkiye’de Boswellia nasıl düzenlenir?

Boswellia serrata (akgünlük), Tarım ve Orman Bakanlığı’nın takviye edici gıdalarda kullanılabilecek bitkiler listesinde yer alır; gummirezini, reçinesi ve bunlardan elde edilen ekstreler kullanılabilir.[1] Kısıtlı maddeler listesine göre Boswellia ekstresinden gelen bosvellik asitlerin günlük alım miktarı 450 mg’ı aşamaz.[2] Bu sınır ekstrenin toplam ağırlığı için değil, içindeki bosvellik asit miktarı için konmuştur.

Boswellia içeren her takviye edici gıda, piyasaya sunulmadan önce Bakanlık onayı almak zorundadır. Onay numarası ürünün etiketinde yer alır.[3]

Bilimsel çalışmalarda kullanılan miktarlar

Boswellia serrata ekstresi, yetişkinlerle yapılmış randomize, çift kör ve plasebo kontrollü klinik çalışmalarda incelenmiştir. Aşağıdaki tablo, günde 60 ile 600 mg arasında standardize ekstre kullanılan sekiz çalışmayı ve güvenlikle ilgili bildirilen bulguları özetler. 2020’de yayımlanan bir meta-analize göre bu tür çalışmalarda en sık kullanılan miktar günde 100 ile 250 mg arasıdır.[12]

ÇalışmaKatılımcıGünlük ekstreSüreGüvenlikle ilgili bulgu
Salter ve ark., 2025 [4]25–40 yaş arası 50 sağlıklı erkek60 mg10 günCiddi yan etki bildirilmemiş; hafif yan etkiler plasebo grubunda üç, ekstre grubunda iki kişide görülmüş ve kendiliğinden geçmiştir.
Vishal ve ark., 2011 [5]40–80 yaş arası 60 yetişkin100 mg30 günBüyük bir yan etki bildirilmemiş; kan ve idrar tahlillerinde güvenlik açısından sorun görülmemiştir.
Sengupta ve ark., 2010 [6]40–80 yaş arası 60 yetişkin100 mg90 günBüyük bir yan etki bildirilmemiş; güvenlik parametreleri plasebo grubuna göre neredeyse değişmemiştir.
Sengupta ve ark., 2008 [7]40 yaş ve üzeri 75 yetişkin100 mg veya 250 mg90 günHafif yan etkiler plasebo ve ekstre gruplarına eşit dağılmış; laboratuvar değerleri normal aralıkta kalmıştır.
Haroyan ve ark., 2018 [8]201 yetişkinKapsül başına 150 mg (kurkuminle birlikte)12 haftaİyi tolere edilmiş; ciddi yan etki görülmemiştir.
Majeed ve ark., 2024 [9]40–75 yaş arası 105 yetişkin300 mg veya 600 mg90 günCiddi yan etki görülmemiş; hafif yan etkiler üç katılımcıda bildirilmiş, laboratuvar değerleri normal kalmıştır.
Majeed ve ark., 2019 [10]48 yetişkin340 mg120 günCiddi yan etki bildirilmemiştir.
Vaidya ve ark., 2025 [11]40–65 yaş arası 62 yetişkin600 mg (kereviz tohumu ekstresiyle birlikte)90 günCiddi yan etki görülmemiş; kan tahlillerinde klinik olarak anlamlı değişiklik olmamıştır.

Bu çalışmaları bir araya getiren iki derleme de benzer sonuca varır. 2020 tarihli meta-analiz, 545 katılımcının yer aldığı yedi randomize çalışmada yan etki sıklığı açısından ekstre ve karşılaştırma grupları arasında istatistiksel bir fark bulmamıştır.[12] 2018 tarihli bir başka derlemede de güvenlik sonuçları plasebodan farklı bulunmamış; mide-bağırsak yan etkilerinin riski iki grupta aynı olmuştur.[13]

Bilinenler ve henüz bilinmeyenler

Çalışmalarda kullanılan ekstreler, bosvellik asit ve AKBA oranları bakımından birbirinden farklıdır. Bu nedenle bir çalışmanın sonucu, farklı biçimde standardize edilmiş başka bir ekstreye doğrudan uyarlanamaz. Çalışmaların çoğu 48 ile 201 arasında katılımcıyla ve en fazla birkaç ay süreyle yapılmıştır; çoğu da ekstre üreticileri tarafından desteklenmiştir. 2020 tarihli meta-analizin yazarları, Boswellia ekstresini mevcut kanıtlara göre görece güvenli bulmakla birlikte gelecekteki çalışmalarda yan etkilerin daha ayrıntılı raporlanması gerektiğini belirtir.[12]

Bu yüzden Boswellia içeren bir üründe ekstrenin standardize olması ve hammaddenin analiz belgeleriyle desteklenmesi önemlidir.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Etikette yazan günlük porsiyonu aşmayın.
  • Birden fazla takviye kullanıyorsanız Boswellia’nın toplam günlük miktarına bakın.
  • Hamilelik ve emzirme döneminde, bir hastalığınız varsa ya da ilaç kullanıyorsanız kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Kaynaklar

  1. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Takviye edici gıdalarda kullanılabilecek bitkiler listesi (16.07.2026 güncel).
  2. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi (son güncelleme: 21.09.2026).
  3. Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49) ve değişiklikleri.
  4. Salter D, Yalamanchi H, Yalamanchi A ve ark. Ten days of supplementation with a standardized Boswellia serrata extract attenuates soreness and accelerates recovery after repeated bouts of downhill running in recreationally active men. Frontiers in Sports and Active Living. 2025;7:1488821. https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1488821
  5. Vishal AA, Mishra A, Raychaudhuri SP. A double blind, randomized, placebo controlled clinical study evaluates the early efficacy of Aflapin in subjects with osteoarthritis of knee. International Journal of Medical Sciences. 2011;8(7):615–622. https://www.medsci.org/v08p0615.htm
  6. Sengupta K, Krishnaraju AV, Vishal AA ve ark. Comparative efficacy and tolerability of 5-Loxin and Aflapin against osteoarthritis of the knee: a double blind, randomized, placebo controlled clinical study. International Journal of Medical Sciences. 2010;7(6):366–377. https://medsci.org/v07p0366.htm
  7. Sengupta K, Alluri KV, Satish AR ve ark. A double blind, randomized, placebo controlled study of the efficacy and safety of 5-Loxin for treatment of osteoarthritis of the knee. Arthritis Research & Therapy. 2008;10(4):R85. https://arthritis-research.biomedcentral.com/articles/10.1186/ar2461
  8. Haroyan A, Mukuchyan V, Mkrtchyan N ve ark. Efficacy and safety of curcumin and its combination with boswellic acid in osteoarthritis: a comparative, randomized, double-blind, placebo-controlled study. BMC Complementary and Alternative Medicine. 2018;18:7. https://doi.org/10.1186/s12906-017-2062-z
  9. Majeed A, Majeed S, Satish G ve ark. A standardized Boswellia serrata extract shows improvements in knee osteoarthritis within five days: a double-blind, randomized, three-arm, parallel-group, multi-center, placebo-controlled trial. Frontiers in Pharmacology. 2024;15:1428440. https://doi.org/10.3389/fphar.2024.1428440
  10. Majeed M ve ark. A pilot, randomized, double-blind, placebo-controlled trial to assess the safety and efficacy of a novel Boswellia serrata extract in the management of osteoarthritis of the knee. Phytotherapy Research. 2019;33(5):1457–1468. https://doi.org/10.1002/ptr.6338
  11. Vaidya N, Agarwal R, Dipankar DG ve ark. Efficacy and safety of Boswellia serrata and Apium graveolens L. extract against knee osteoarthritis and cartilage degeneration: a randomized, double-blind, multicenter, placebo-controlled clinical trial. Pharmaceutical Research. 2025;42:249–269. https://doi.org/10.1007/s11095-025-03818-2
  12. Yu G, Xiang W, Zhang T ve ark. Effectiveness of Boswellia and Boswellia extract for osteoarthritis patients: a systematic review and meta-analysis. BMC Complementary Medicine and Therapies. 2020;20:225. https://doi.org/10.1186/s12906-020-02985-6
  13. Bannuru RR, Osani MC, Al-Eid F, Wang C. Efficacy of curcumin and Boswellia for knee osteoarthritis: systematic review and meta-analysis. Seminars in Arthritis and Rheumatism. 2018;48(3):416–429. https://doi.org/10.1016/j.semarthrit.2018.03.001

İlgili rehberler